İMGESEL MARUZ BIRAKMA

İnsan zihni duygusal değeri yüksek anıları kafamızın içinde tekrar tekrar oynatmaya meyillidir. Bu anılar gün içinde kafamızın içinde yeniden sahnelenir, aynı duygular deneyimlenir. Bu olay veya anı, kaygı verici bir sahne ise çok daha az belirir. Bundan kaçınılır, o anı veya durum zihnin en uzak köşesine itilir. Tam da burada imgesel maruz bırakma terapi yöntemi devreye girer. 

İmgesel maruz bırakma bilişsel-davranışçı terapinin alt bir yöntemidir. Kaygı bozukluklarında kullanılan Expasure alıştırmalardan biridir.

İmgesel maruz bırakma tekniği, danışana hayal ederek; travma, öznel veya sosyal fobi, obsesiyon (takıntılı düşünceler), kısaca kaygı verici uyaranın zihinde canlandırılmasıyla gerçekleşir. Hasta kontrollü ortamda sürekli olarak korkuyla yüzleştirilerek, korku-kaygının sönmesi, korku uyandıran uyaranın olduğu durumlarda güvenlik hissinin oluşması amaçlanmaktadır. Korkutan ya da kaygıya sebep olan sahneleri geliştirmek ve danışanın sahneyi tam olarak hayal etmesi, öznel rahatsızlık birimlerini belirtmesi önemlidir.  Danışan sonucunda beklediği olumsuz sonucun gerçekleşmediği görmesi ve kaygı azalana kadar bu duruma devam etmesi, yani maruz kalması gerekmektedir. 

Danışan gözlerini kapatarak  travma anını, kaygı verici sahneyi yüksek sesle anlatabilir. Travmayla ilgili anın daha iyi canlandırılabilmesi için olay şimdi yaşanıyormuşçasına şimdiki zaman cümle kalıpları kullanabilir. Bu şekilde o “anı” daha iyi deneyimleme fırsatı bulan danışan için oradaki sahne yaşanırken esas kaygı verici faktörlerin yakalanması terapist için rota oluşturabilir.

Terapistin görevi; kişinin travmatik yaşantılarına canlandırma; uyarılmışlık halini sürdürmesine yardımcı olma ve duygusal dışavurumlara karşı güvenilir bir ilişki içinde rehberlik etmektir. Burada istenen; kişinin anksiyetesini kontrol edebileceği düzeye kadar bu kaygı uyandıran sahnenin canlandırılmaya devam edilmesidir. Zamanla ortaya çıkan kaygının tolere edilip azaltıldığı hastaya gösterilir.

Bu uygulamanın amacı; hastayı kaçındığı düşünce ve durumlarla, güvenli bir ortamda yüzleştirilerek “duygunun işlenmesini” sağlamaktır. Aynı zamanda bu uygulama danışanın travmayı yaşamakla, hatırlamanın farklı olaylar olduğunu fark etmesine yardımcı olmaktadır. 

Burak Bayık

Kaynakça

https://www.tavsiyeediyorum.com/makale_10401.htm

Sütçügil, L., Aslan, S. (2012)Travma Sonrası Stres Bozukluğunda Prolonged Exposure Terapisi; L. Sütçügil ve ark./Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi 1(2012) 98-104

https://www.eylemceyhan.com/anksiyete-ve-depresyon/

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

g

An legimus similique intellegam mel, eum nibh tollit assentior ad. Mei ei platonem inciderint.

e