Genel

Yaşlılıkta Demans ve Alzheimer

Hepimiz yaşlandıkça hafızamızın eskisi gibi olmadığını fark edebiliriz. Bir eşyayı nereye koyduğumuzu unutmak ya da bir ismi hatırlamakta zorlanmak oldukça yaygındır. Ancak bazı durumlarda bu unutkanlıklar günlük hayatımızı ciddi şekilde etkilemeye başlar ve işte tam bu noktada demans ve Alzheimer gibi kavramlar devreye girer.
Peki, bu iki terim sıklıkla karıştırılsa da aslında aynı şeyi mi ifade ediyor? Gelin, birlikte bu önemli konuya daha yakından bakalım ve aralarındaki farkları netleştirelim.

Demans Nedir?

Demans, zamanla ilerleyen ve ölümle sonuçlanabilen bir bozukluktur. Literatürde bunama olarak da adlandırılır. Hafızada bozukluk, dil bozuklukları, yakınlarını tanımama, dikkat eksikliği, toplumdan soyutlanma, günlük aktivitelerde aksaklık, bazı psikiyatrik semptomlar ve davranış bozukluklarıyla ilişkilendirilebilir. Alzheimer hastalığı, demansın en sık nedenidir ve genetik bir hastalıktır. Demans bozukluğunun risk faktörleri; ilerleyen yaş, ailede Alzheimer öyküsü, düşük eğitim seviyesi, cinsiyetin kadın olması, kafa travması geçirilmesi ve depresyon gibi etkenlerdir. Aynı zamanda demansın; Lewy cisimcikli demans, vasküler demans, frontotemporal demans, Parkinson hastalığı demansı gibi türleri vardır.

Demans, yaşlılarda sık görülen sorunlardan biridir. Yapılan araştırmalar sonucunda, 65 yaş üzerindeki bireylerde %5, 80 yaş üzerindeki bireylerde ise %50 oranında görüldüğü bulunmuştur.

Alzheimer Nedir?

Alzheimer, beyin hücrelerinin zamanla dejenerasyonuna ve ölümüne yol açan, demans gibi zamanla ilerleyen bir beyin hastalığıdır. Bu hastalığın temelinde beyinde gerçekleşen anormal protein birikimleri yatar. Bu birikimler, beyin hücrelerinin birbirleriyle iletişimini bozar ve zamanla beyin dokusunun küçülmesine neden olur. Erken evrelerde genellikle yakın zamanda yaşanan olayları, edinilen bilgileri ve eşyaların yerlerini unutma, dil bozuklukları gibi hafıza sorunları görülür. Orta evrelerde hafıza sorunları artar; yakınında bulunan insanları ve aşina olduğu yerleri hatırlamada güçlük yaşanabilir. Günlük aktiviteleri gerçekleştirmede zorlanılabilir ve davranışsal değişiklikler görülebilir. İleri evrelerde ise iletişim yeteneği büyük ölçüde kaybedilebilir, temel bedensel işlevlerde zorlanma ve bakıma muhtaç hâle gelme görülebilir.

Alzheimer hastalığının kesin tanısı, kişi öldükten sonra konulabilir. Kişi yaşarken bilişsel testlerle veya PET taraması gibi yöntemlerle konulan teşhisler kesin değildir.
Genç bireylerde görülme olasılığı olsa da yaşlılarda daha fazla görülmektedir.

Alzheimer ve Demans’ın Farkları Nelerdir?

  • Her Alzheimer hastası aynı zamanda demans bozukluğuna sahiptir. Çünkü Alzheimer, bilişsel gerilemeye yol açan spesifik bir hastalık ve demansın en yaygın türüdür. Ancak her demans bozukluğuna sahip olan kişi Alzheimer değildir.
  • Demans bir sendromdur; yani bir dizi belirtinin bir araya gelmesiyle oluşur. Fakat Alzheimer, spesifik bir nörodejeneratif hastalıktır.
  • Demansa vasküler problemler ve bilişsel hastalıklar neden olabilir. Alzheimer’ın nedenleri henüz tam olarak anlaşılamamış olsa da genetik yatkınlık önemli bir faktördür.

Kaynakça:

Ş. Buse Baysal

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

g

An legimus similique intellegam mel, eum nibh tollit assentior ad. Mei ei platonem inciderint.

e