Nedensiz Ağlama İsteği Neden Olur?

Bazen ortada belirgin bir sebep yokken insanın içine buruk bir his dolar. Kişi üzgündür ama neden üzüldüğünü tam olarak açıklayamaz. İçini dolduran o yoğun duygu, bazen yalnızca birkaç damla gözyaşıyla dışarı taşar. “Nedensiz ağlama isteği” olarak tanımlanan bu durum, çoğu zaman gerçekten sebepsiz değildir; yalnızca kişinin bilinçli olarak fark edemediği duyguların dışavurumudur.

İnsan yoğun duygular yaşadığında bunu çoğu zaman gözyaşlarıyla ifade eder. Gözlerin dolması yalnızca bir üzüntü belirtisi değil, kişinin iç dünyasında taşıdığı duygusal yükün de bir yansımasıdır. Ağlamak, bireyin yaşadığı ruhsal baskıyı dışarı aktarmasına yardımcı olurken aynı zamanda çevresine sessiz bir mesaj verme biçimi hâline gelir. Bazen insan konuşmadan da anlaşılmak, destek görmek veya yalnız olmadığını hissetmek ister. Bu nedenle gözyaşı yalnızca fiziksel bir tepki değil, aynı zamanda duygusal bir iletişim yoludur (Adler, 1996).

Ağlamak; gülmek, öfkelenmek veya korkmak gibi insanın en doğal duygusal tepkilerinden biridir. İstemli ya da istemsiz şekilde ortaya çıkabilir. Stres, hüzün, kaygı, zihinsel yorgunluk ve bastırılmış duygular karşısında görülebilir. Yapılan araştırmalar, ağlamanın ardından kişinin hem fizyolojik hem de psikolojik olarak rahatlama hissedebildiğini göstermektedir.

Ağlama biçimleri kişiden kişiye değişebilir. Kimi insan sessizce ağlarken kimi insan yoğun ve sesli şekilde ağlar. Ağlamanın süresi, yoğunluğu ve dışavurum şekli; kişinin yaşı, karakteri, yaşadığı olaylar ve psikolojik durumu ile ilişkili olabilir.

Psikolojik açıdan bakıldığında insan zihni her duyguyu anında işleyemeyebilir. Günlük hayat temposu, yaşanan yoğun olaylar ve bastırılan düşünceler, kişinin kendi duygularını fark etmesini zorlaştırabilir. Zihin bazı duyguları baskıladığında kişi, ortada belirgin bir neden yokmuş gibi hissedebilir. Ancak biriken duygular zamanla içsel bir taşkınlık oluşturur ve kişi kendini aniden ağlarken bulabilir. Bu durum, çoğu zaman zihinsel ve duygusal bir boşalma olarak değerlendirilebilir.

Ağlama yalnızca psikolojik değil, aynı zamanda fizyolojik bir süreçtir. Yapılan bazı araştırmalar, ağlama sonrasında kişinin bedeninde ve zihninde bir rahatlama yaşandığını göstermektedir. Bastırılmış stresin uzun süre devam etmesi yalnızca ruhsal değil, fiziksel etkiler de yaratabilir. Bazı kişiler yoğun stres dönemlerinde sivilce, kızarıklık, yorgunluk veya bedensel hassasiyet yaşayabilir. Duyguların ifade edilmesi ve kişinin rahatlaması ise bu etkilerin azalmasına katkı sağlayabilir.

Gözyaşlarının toplum içinde de farklı anlamları vardır. İnsan bazen dikkat çekmek, anlaşılmak, destek görmek ya da merhamet beklemek için ağlayabilir. Geçmiş toplumlarda matem duygusunu göstermek amacıyla ağıt yakan kişilerin bulunması da ağlamanın toplumsal yönünü göstermektedir. İnsan büyüdükçe ağlamayı gizlemeyi öğrenir; hıçkırıklarını bastırır, gözyaşlarını saklamaya çalışır. Çocuklar daha açık şekilde ağlarken yetişkinler çoğu zaman duygularını kontrol etmeye yönelir.

Nedensiz ağlama isteği bazen geçici bir duygusal yoğunluk olabilirken bazen de tükenmişlik, kaygı bozukluğu veya depresif süreçlerin işareti olabilir. Bu nedenle kişinin kendi duygularını anlamaya çalışması önemlidir. Çünkü bazen insanın ihtiyacı olan şey güçlü görünmek değil, içinde biriken duygulara alan açabilmektir.

Kaynakça:

• Adler, A. (1996). İnsanı tanıma sanatı (K. Şipal, Çev.). Say Yayınları.
• Caradec, F. (2006). Beden dili sözlüğü (C. Akbaş, Çev.). Kitap Yayınevi.
• Wertenbaker, L. (1984). Stress, crying and emotional expression üzerine çalışmalar.

Talihanur Kömür